Reading Time: 1 minutes

Επιχειρηματικό μοντέλο και νέες startup. Όροι ταυτόσημοι, θα υπέθετε κάποιος. Κι όμως…

Οι περισσότεροι, όταν ξεκινούσαμε τη διαδρομή με το υπέροχο τρενάκι του τρόμου (aka startup στην Ελλάδα), το κάναμε για να δημιουργήσουμε κάτι που μπορεί να έκανε τη διαφορά. Σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, δεν έχει σημασία. Σημασία είχε να δημιουργήσεις κάτι που θα έδινε αξία σε κάποιους ανθρώπους, με λίγα λόγια, να βρίσκαμε μια λύση σε ένα πρόβλημα και να πληρωνόμασταν για αυτό.

Στο τελευταίο όμως έγκειται και η ρίζα του προβλήματος. Πόσοι ιδρυτές μίας startup έχουν στο μυαλό τους να δημιουργήσουν μια υγιή, κερδοφόρα επιχείρηση-μοντέλο που μπορεί να γίνει scale σε σύντομο χρονικό διάστημα;
Αντιθέτως, πολλοί έχουν σαν πρότυπα web μοντέλα και βασίζονται πάνω σε αυτό για να χτίσουν το δικό τους. Ακούς συχνά: “το Pinterest έχει σηκώσει 1,32 δισεκατομμύρια δολάρια και δεν έχει (ακόμη) κάποιο monetize model. Γιατί το δικό μου app να αποτύχει;”
Κι όμως θα αποτύχει. Γιατί είναι σαν να βλέπεις τον Cristian Ronaldo και να σκέφτεσαι ότι αν είχες γίνει ποδοσφαιριστής θα ήσουν σαν κι αυτόν, αγνοώντας βεβαίως τους δεκάδες χιλιάδες άλλους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές που με δυσκολία βγάζουν έναν μισθό και μένουν πάντα στην αφάνεια.

Η πλειοψηφία στη γενιά των “startupαδων” λοιπόν ξεκινάει με έναν ευσεβή πόθο, να κάνει δηλαδή τη διαφορά. Το επόμενο βήμα είναι να δημιουργήσει μία εφαρμογή, ένα marketplace, ή ο,τιδήποτε βασιζόμενο στο web. Να γίνει γνωστό και να φέρει χιλιάδες χρήστες (eyeballs system), να σηκώσει κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες σε seed round απο angel investors, να ξεκινήσει ένα καλό marketing φέρνοντας έτσι κι άλλους χρήστες, ώσπου να πάει στο A Round και να σηκώσει μερικά εκατομμύρια και να γίνει ένα ελληνικό success story. Και, κάπου εκεί στην πορεία, θα σκεφτούν και πως θα την κάνουν μία εταιρία που θα μπορεί να βγάζει χρήματα…
Όπως όμως έλεγε η Julia Roberts στο Pretty Woman “Big mistake. Huge. I have to go shopping now.”

-Disclosure: πάντα γράφω εκ των έσω. Το picklist.me είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το παραπάνω.

Μήπως θα έπρεπε να ανατρέξουμε στην…παράδοση;
Πριν μερικά χρόνια κάθε νέα επιχειρηματική ιδέα που ξεκινούσε είχε σαν γνώμονα, τι άλλο;, το επιχειρηματικό κέρδος: “αν κάνω αυτήν την κίνηση θα μπορέσω να έχω μία κερδοφόρα επιχείρηση;”
Άρα κάθε τι ξεκινούσε με βασική αρχή κάποιο επιχειρηματικό μοντέλο, που δεν ήταν άλλο απο το “έσοδα μείον έξοδα = κέρδος.” Αντιλαμβάνεστε λοιπόν πως η λέξη-κλειδί εδώ είναι τα έσοδα!

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν να δούμε το Revenue model σε κάθε τι που ξεκινάμε και μετά πάμε στα παρακάτω.

The day someone pays you money for your product or service, you have a business, and not a day before.

Πριν ακόμη στήσεις το ο,τιδήποτε να έχεις στο μυαλό σου “Αν αυτό το πουλούσα €1, θα το αγόραζε κανείς;”
Είναι μία απλή ερώτηση, που μπορεί όμως να αποκαλύψει πολλά.
Βρες τον τρόπο να περιγράψεις με απλά λόγια τι θα κάνει αυτό που φτιάχνεις και ρώτα πιθανούς χρήστες (κι όχι τη μαμά σου, εκτός αν είναι στο άμεσο target group).

Ας υποθέσουμε λοιπόν πως θέλεις να φτιάξεις ένα app.
Πριν ακόμη ξεκινήσεις ρωτάς φίλους και γνωστούς: “σου έχει τύχει να θέλεις να πιεις ένα ποτό στις 3 τη νύχτα σε ένα συγκεκριμένο bar αλλά δεν ξέρεις αν σερβίρει ακόμη και αν είναι άδειο ή γεμάτο; Αν είχες ένα app που θα σου έδειχνε σε πραγματικό χρόνο -με live streaming- εικόνες απο το bar, 1ον, θα σου φαινόταν χρήσιμο και 2ον θα πλήρωνες για αυτό το app;”
Αν η απάντηση είναι ναι στο πρώτο αλλά όχι στο 2ο, τότε έχεις μία ισχυρή ένδειξη ότι το app δεν έχει monetize model, και πρέπει ενδεχομένως να παρέχεται δωρεάν στους χρήστες. Άρα το απορρίπτεις;
Όχι, γιατί αν ρώταγες ιδιοκτήτες μπαρ αν θα πλήρωναν μία συνδρομή ώστε να περιλαμβάνονται στα μαγαζιά που θα έχεις στο app, και η απάντησή τους είναι ναι,  τότε ίσως να έχεις ένα business model.
Το συγκεκριμένο παράδειγμα είναι σαφώς πιο πολύπλοκο γιατί σε αυτήν την περίπτωση μιλάμε για two seed platform -όπου πρέπει να φέρεις και τους ιδιοκτήτες αλλά και τους χρήστες και εύκολα πιάνεσαι στην παγίδα του catch-22: αν δεν έχω πολλά μαγαζιά, δεν έχει λόγο ο χρήστης να κατεβάσει την εφαρμογή και αν δεν έχω πολλούς χρήστες, οι μαγαζάτορες δεν θα θέλουν να μπουν. Αλλά για πιθανές λύσεις θα μιλήσω σε άλλο post…